A thousand acres - Jane Smiley (London: Flamingo, 1992)

Dit boek bracht me in eerste instantie in grote verwarring omdat ik de toneelconnectie totaal niet kon vinden, tot ik erachter kwam dat het verhaal is gebaseerd op William Shakespeare's 'King Lear', gesitueerd op een boerderij in Zebulon County, Iowa.
Larry Cook wil met pensioen gaan en zijn boerderij nalaten aan zijn dochters Ginny, Rose en Caroline. Ginny en Rose zijn verrast door de plannen van hun vader, Caroline, de jongste dochter is er helemaal niet zo zeker van. Haar vader onterft haar onmiddellijk. Ginny, de oudste dochter, ongewild moederloos, vertelt het verhaal.

De connectie met Lear is duidelijk. Larry is Lear, Ginny is Goneril, Rose is Regan, Caroline is Cordelia. Ook de thema's uit Lear zijn aanwezig, generatieconflicten, hierarchie, gekte. Alleen de op macht beluste dochters zijn hier veranderd in slachtoffers van een incestueuze verkrachtende vader.

Het boek heeft de Pulitzer Prize for Fiction en de 'National Book Critics' Circle Award' gewonnen en is in 1997 verfilmd met in de hoofdrollen Jason Robards (Larry), Michelle Pfeiffer (Rose) Jessica Lange (Ginny) en Jennifer Jason Leigh (Caroline).

De figurant - Jonathan Ames (Amsterdam: Prometheus, 1998)

'De figurant' is een vertaling van 'The extra man'.
'Henry is a dedicated eccentric, unsuccessful playwright, gentleman freeloader and ageless senior citizen whose vocation is escorting elderly rich women as an 'extra man.' (Publishers Weekly recensie)
Wat dat betreft is de titel wel juist vertaald als 'De figurant.

Het is het verhaal van een jonge Joodse onderwijzer, Louis Ives die wordt ontslagen vanwege een affaire met een bh. Hij is een 'crossdresser'. Hij vertrekt naar New York, op zoek naar zijn seksuele identiteit.
In New York trekt hij in bij Henry Harrison, een voormalig acteur en een mislukte, maar briljante toneelschrijver. Henry kan behoorlijk excentriek zijn. Hij blijft in vorm door te dansen op Cole Portermuziek en wast zijn kleding in de douche. Henry wijst Louis de weg in New York.
De toneelconnectie is marginaal: Henry is toneelschrijver, het boek gaat voornamelijk over de zoektocht van Louis naar zijn seksuele identiteit. Hij is niet helemaal hetero, maar ook geen homo, hij voelt zich aangetrokken door transseksualiteit.

Het boek is verfilmd met in de hoofdrollen Kevin Kline, Paul Dano, John C. Reilly en Katie Holmes, maar komt pas in 2010 uit.

De Haagse canon: de toneelcompetitie

In het vorige nummer van 'Haghespel' kon u de aanzet voor de Haagse canon lezen. In dit nummer de toneelcompetitie.
Tegenwoordig hebben we de HvA toneelcompetitie, maar deze heeft heel wat voorgangers gekend, niet alleen als competitie, maar ook belangenvereniging voor het Haagse amateurtoneel.

In 1946 werd de eerste toneelcompetitie georganiseerd en wel door de Haagse Amateur Toneel Organisatie (HATO) die in datzelfde jaar was opgericht.
De Combinatie Haagse Amateur Toneelverenigingen (CHAT) werd in 1948 opgericht en was een afscheiding van de HATO. Wedstrijdbeoordelingen zouden hieraan ten grondslag hebben gelegen.
De Federatie Haags Amateurtoneel (FHAT) werd in 1967 opgericht als overkoepelende organisatie voor het amateurtoneel in Den Haag.
Landelijk had je de Nederlandse Amateur Toneel Unie (NATU) die in 1940 werd opgericht en de Bond van Rooms Katholieke Toneelverenigingen, het Werkverband Katholieke Amateurs (WKA) die in 1946 werd opgericht. Deze twee verenigingen fuseerden in 1967 en werden het Nederlands Centrum voor Amateurtoneel (NCA), in datzelfde jaar ontstond de Haagse afdeling HCA.
Daarom waren er twee competities, namelijk van de CHAT, maar ook van de HCA. De verenigingen deden vaak aan beide competities mee. De juryleden zaten soms in beide jury’s. De competities werden per kalenderjaar gehouden.

In 1993 was er al sprake van samenvoeging van CHAT en HCA, zo bleek uit de toespraak van toenmalig HCA voorzitter Koos Borsboom. De bestuursleden kwamen niet op elkaars feestelijke prijsuitreiking. De CHAT competitie telde twee klasses.

Schak en FHAT werden samengevoegd tot Centrum voor Amateurkunst met ingang van 1 januari 1995.
CHAT en HCA gingen in 1995 samen tot de belangenvereniging Haghespel. In de ‘Haghespel’ van juni 1995 werd een toelichting gegeven op de prijzen van de toneelcompetitie die door het CvA en Haghespel zal worden georganiseerd.
Kennen we ze nog? De 1e prijs Jan Bernard trofee, de 2e prijs het Zilveren Masker, de 3e prijs de Han Driessen trofee. De hoofdrol dames en heren kregen zilveren schalen, de bijrol dames en heren kregen de Tourniaire bekers. De eerste regieprijs was een sculptuur, de 2e regieprijs: Piet Borsboom beker.
De 1e decorprijs was de Ton de Booy trofee, voor een bijzondere prestatie werd de Piet Cornet beker uitgereikt. Prijzen die allemaal waren genoemd naar Hagenaars die bekend zijn uit het amateurtoneel, veelal beschikbaar gesteld door verenigingen of personen.

De CvA-Haghespel toneelcompetitie 2000-2001 was de eerste competitie die een seizoen besloeg in plaats van een kalenderjaar en heeft anderhalf jaar geduurd.
De toneelcompetitie 2002-2003 was de eerste onder de bezielende leiding van Karen-Else Sluizer. Zij zorgde ervoor dat de winnaars een masterclass krijgen aangeboden. De eerste werd door actrice Wil van Kralingen verzorgd. Latere masterclasses waren van Peter Tuinman, Stephan de Walle, Aus Greidanus, Geert de Jong en Peter de Baan.
Het aantal deelnemende verenigingen werd groter. Deze competitie 19, het seizoen erop 23.
In 2005 werd Stichting Culturalis opgericht als opvolger van het Centrum voor Amateurkunst. De toneelcompetitie 2006-2007 zal volledig door HvA worden georganiseerd, Culturalis zal een subsidie verstrekken.
De toneelcompetitie 2006-2007 was het laatste seizoen onder leiding van Karen-Else, die het stokje doorgaf aan Guus Vervaart.
Peter Luiten, voorzitter van HvA, kondigde aan dat het Zilveren Masker (2e verenigingsprijs) voortaan de ‘Karen-Else Sluizer prijs’ zal worden genoemd.

Dit artikel zal in nr. 7 (2009) van Haghespel verschijnen.
Zie ook Haghespel.

Kleuter-, kinder- en jeugdboeken en theater - de eerste lange lijst van dit soort

Een aparte kinderboekenlijst. Uit de andere lijst gehaald omdat die toch al idioot lang is en ik de kinderboeken niet echt wil bespreken. Ook hier weer boeken waarin theater, acteurs, actrices, soms films een rol spelen.

Adele Griffin – Split just right (Econo-Clad Books, 2001)
Allan and Janet Ahlberg – The Cinderella show (Viking Juvenile, 1987)
Avi - Romeo and Juliet--Together (And Alive!) at Last (HarperCollins, 1988)
Bies van Ede - Julia's droom (Tilburg: Zwijsen, 2007)
Carl R. Green – House of fear (Crestwood House, 1987)
Darren Shan - Slagtenstein (Vert. van Slawter) (Baarn : De Fontein, 2006)
Eduardo Delgado; Helena Rosa – Five friends put on a play (Crescent, 1988)
Elizabeth Starr Hill – Curtain going up! (Viking Juvenile, 1995)
Felicia Bond – The Halloween play (HarperCollins, 1999)
Gary Blackwood - Shakespeare's Scribe, Shakespeare's spy, The Shakespeare Stealer (Dutton Juvenile, 1998)
Geoffrey Trease - Cue for Treason
Gertrude Chandler Warner - The Mystery on Stage (Boxcar Children Mysteries #43) (Whitman, 1994)
Gillian Cross – The dark behind the curtain (Oxford University Press, 2001)
Gregory Rogers - The boy, the bear, the baron, the bard
Jean Ure – Hi there, Supermouse (Morrow, 1988)
Jerome Lawrence - Golden Circle: A Tale of the Stage and the Screen and Music of Yesterday and Now and Tomorrow and Maybe the Day After Tomorrow : A Novel (Sun & Moon Press, 1993)
Jocelyn Stevenson - Bo Saves the Show: Starring Jim Henson's Muppets (Random House, 1982)
John Louis and Patricia Beatty – Master Rosalind (Morrow, 1974)
Kathryn Kenny – Trixie Belden and the mystery of the velvet gown (Golden Press, 1980)
Laurie Lawlor – Biggest pest on Eighth Avenue (Holiday House, 1997)
Lou Steenbergen - Koen: de jongen die niet zo nodig moest (Amsterdam: Manteau, 1984)
Lydia Rood - Kus (Rotterdam: Lemniscaat, cop. 2005)
Marc Brown – Arthur’s Thanksgiving (Little, Brown Young Readers, 1994)
Marcia Leonard – Krissy and the big snow (Grosset and Dunlap, 1996)
Marilyn Singer - The Case of the Sabotaged School Play (HarperTrophy, 1987)
Mary Hoffman – Amazing Grace
Mary Pope Osborne - Stage Fright on a Summer Night
Mem Fox – Wombat divine (Voyager Books, 1999)
Meredith Sue Willis – Marco’s monster (Montemayor, 2001)
Meriol Trevor – The rose and crown: Letzenstein Chronicles, book 4 (Bethlehem Books, 1999)
Michael Ende – Ophelia’s shadow theatre (Overlook Juvenile, 1988)
Michael Williams – Crocodile burning (Puffin, 1994)
Nancy Garden – Good moon rising (iUniverse, 2005)
Noel Streatfeild - Ballet Shoes, Theater shoes (1945)
Odo Hirsch - Antonio S. en het verborgen theater (Amsterdam: Ploegsma, 1998) (Vert. van: Antonio S. and the mystery of Theodore Guzman)
Paulette Bourgeois – Franklin’s school play (Kids Can Press, 1996)
Sheila Front – Never say Macbeth (Doubleday, 1990)
Stan and Jan Berenstain – The Berenstain bears get stagefright (Random House, 1986)
Stephanie Calmenson – No stage fright for me! (Goldencraft, 1988)
Uriel Ofek - Alles begon met Jossi (Vert. van: Alles begann mit Jossi) (Den Haag: Van Goor, 1977)
Wendy Stroobant – Orfeo (Leuven: Davidsfonds, 2006)

Personen, personages, door Laurens Spoor (Amsterdam: Van Gennep, 1996)

Vier personen spelen de hoofdrol in deze roman van acteur/regisseur/auteur Laurens Spoor. De kleedster Noor verlangt nog altijd naar haar Just, een schilderijendief. De acteur Alexander verlangt naar zijn Sébastien, die terug is bij zijn ouders in Quebec. De actrice Mirjam wordt in de steek gelaten door Bob, die meldt dat hij een ander heeft. En de souffleur Roel zet zijn vriendin Linda aan de kant. Ze zijn zich allen, gewild of ongewild, aan het onthechten van een geliefde.

Je leest de avonturen van deze vier en dat is ironisch bedoeld, want er gebeurt bar weinig in deze roman. Je volgt het viertal in hun eigen kamertjes en ziet wat ze de anderen niet laten zien. Je staat met ze op, je gaat met ze naar bed, je weet of hun lakens van katoen zijn of van zijde, of ze komkommer lusten en wat ze lezen. Het is allemaal van een gigantische alledaagsheid. Precies op het moment dat je denkt: nu is het genoeg, gaat er een knopje om waardoor je door blijft lezen.

In een vijftal episoden, 'Landen', 'Steden', 'Gebouw', 'Zaal' en 'Kamer', van wereldwijd tot onbehaaglijk smal, een trechter als het ware, dezelfde compositie als het stuk dat ze gaan spelen, wordt het verhaal verteld. Ze komen bijeen in de Koninklijke Schouwburg van Den Haag, waar ze een stuk gaan repeteren over een ontmoeting die de oude Queen Victoria in 1895 had met het toen vijftienjarige prinsesje Wilhelmina. Het drama heet Deelgenoten. Het verhaal speelt zich af op vier dagen in augustus 1995. Niet voor niets eindigt het op 31 augustus, de verjaardag van koningin Wilhelmina. In elke scène worden de personen duidelijker en vermengen zich ongemerkt met hun personages.

In de laatste scène van het boek, wordt aan de laatste scène van het stuk gewerkt. Ieders mise-en-scène kan niet strakker - en juist dan, met een prachtig gevoel voor ironie, laat Spoor op theatrale wijze de troep ontsporen. De wereld is op dit moment heel smal. Dit is het moment van inzicht.
Misschien juist door de herkenbare alledaagsheid van het bestaan van deze mensen een fascinerend boek.

Vuur stelen - Willem van Zadelhoff (Amsterdam: Meulenhoff, 2008)

De hoofdpersoon, Bob Moreno, ooit een veelbelovende toneelvernieuwer, keert in 2007 na vijftien jaar afwezigheid in Amsterdam terug om daar te ontdekken dat er niets terecht is gekomen van de maatschappelijke en artistieke idealen die hij en zijn tijdgenoten koesterden.
Vijftien jaar terug wilde hij samen met zijn vriend Hugo Maris, nu een bekende TV ster, het toneelstuk 'Prometheus geboeid' spelen. Hugo zou de hoofdrol spelen. Hij liet Bob in de steek, hij koos voor zekerheid, een rol in een tv serie en zijn vrouw die in verwachting was van een tweeling.

Bob Moreno en Hugo Maris waren jongens die de wereld wilden veroveren via het toneel. Ze volgden, net als Van Zadelhoff zelf, de toneelschool in Arnhem waar de generatie van 1968 in zijn meest karikaturale Nijmeegse vorm het voor het zeggen had. Het was Marx, vormingstoneel en arbeidersklasse wat de klok sloeg, dit alles overgoten met de moeilijk te doorgronden, tot dogma verheven theateropvattingen van Brecht (recensie Elsbeth Etty, NRC, 11 december 2008)
Daar krijgen we dus van alles over te horen, ook over het leven van de moeder van Bob, eens een bekende concertpianiste, over Maria, over Jacques, over Björn.
Thematiek en sfeer zijn dan ook de sterkste kanten van de roman. Narratief is het flinterdun. Een man wil een toneelstuk schrijven en faalt vanwege zijn onvermogen zich aan te passen (recensie Bob Hopman, Recensieweb, 26 november 2008).
Maar het resultaat is een verwarrende roman, aan elkaar geplakt van stukjes. Bij de recensie van Elsbeth Etty zag ik het licht, dat waren eenakters.
De enige reden dat ik het uitlas was dat ik wilde weten waarom Bob dan vijftien jaar weg was geweest, duidelijk weggestopt in een psychiatrische inrichting, daar kwam ik wel achter.
De enige voldoening met dit boek: het is een nieuwe die ik nog niet op de lijst had, voor de rest is het wat mij betreft een uitermate verwarrend boek dat wel lekker weg las, maar voor mij onbegrijpelijk was.
Wat ook onbegrijpelijk was, was dat alle recensenten er lovend over waren. Maar ja, recensenten zijn ook maar mensen en doen misschien wel of ze dit boek van haver tot gort begrijpen.

Oogst van de Deventer Boekenmarkt

Hoorde zojuist op de radio dat er 80 tot 90.000 bezoekers op de Deventer boekenmarkt zijn geweest. De 35.000 bezoekers die nog extra verwacht waren, zijn thuisgebleven vanwege de prachtige aanhoudende regenbuien. Het stroomde af en toe van de regen en ik had natuurlijk geen plu meegenomen.
Mijn oogst is leuk, wat SF en fantasy en verder veel toneel:
Edward Albee: In wankel evenwicht
Twee delen uit de Studioreeks: Obaldiade 1, 2, 3, 4 van René de Obaldia, en Telemachus Clay van Lewis John Carlino, een toneelschrijver waar ik werkelijk nog nooit van gehoord heb.
Thornton Wilder, een bundel van Our town, The skin of our teeth, The matchmaker
Euripides, Ifigeneia in Taurië
Bernard Shaw, Three plays for puritans (The devil's disciple, Cesar and Cleopatra, Captain Brassbound's conversion)

Wat theorieboeken:
The theory of the modern stage: an introduction to modern theatre and drama / ed. by Eric Bentley (Penguin Books, 1984)
A.L. Broer: Het toneel door de eeuwen (Den Haag: Servire, ??)
Kwetterende dwergen en andere toneelmakers: reacties op de nieuwste theatertrends / samengest. door Rob Erenstein, Jaak van Schoor en Eva Cossee (Westbroek: Harlekijn, 1986)
Toch aardig wat gekocht. Leuke dag. Ik had Willow (goeie vriendin) vanochtend aan de telefoon en die heeft me geprest om te gaan, ik was bijna niet gegaan vanwege het rotweer.

Het scherm gaat op - Cas van Dijk (Amsterdam: Van Holkema & Warendorf, [1939])

Een prachtige vondst op een zonnige zondagmiddag op de boekenmarkt op het Voorhout in Den Haag. Een jeugdroman over een toneelclub van een HBS die blijft hangen in pret maken. Om te voorkomen dat ze voor gek staan op een schoolavond halen ze hun klasgenoot Rein Brouwer erbij als regisseur. Rein is de zoon van een beeldhouwer, wiens moeder vroeg is overleden. Hij heeft niet veel vrienden. Hij blijkt een gouden greep, zorgt voor een nieuw stuk, zorgt ervoor dat iedereen zijn rol serieus opvat en het stuk voor de schoolavond is een succes.
Daarna gaan ze door met hun club en verzorgen ze met een vereniging een liefdadigheidsavond voor een noodlijdend gezin. De humor komt ook nog om de hoek kijken bij de geïmproviseerde Sinterklaasviering, waarbij drie Sinterklazen met bijbehorende Zwarte Pieten langs komen.
Het boek is opvoedend, want de 16-jarige scholieren zijn altijd verstandig. Hedendaagse puberproblemen zijn ver te zoeken. De romance komt ook om de hoek kijken, want Rein vindt Pauli, één van de meisjes, wel heel erg leuk, maar tot meer dan vriendelijke woordenwisselingen komt het toch niet. Het is erg leuk om te lezen, ook met het ouderwetse taalgebruik.

Een rol voor het leven - Catherine Cookson (Amsterdam: De Boekerij, 2003)

De roman is er eentje uit het oeuvre van Catherine Cookson, zij is decennia lang de meest uitgeleende auteur in Britse bibliotheken geweest. Ze heeft ongeveer 100 titels geschreven. Diverse van haar boeken zijn verfilmd. Deze roman is een vertaling van ´Riley´ en dat is meteen ook de naam van de hoofdpersoon van deze roman. Peter Riley is 16 jaar oud als hij een preek krijgt van zijn leraar Fred Beardsley. Door die preek gaat hij richting toneelwereld en wordt acteur. In het theater ontmoet hij Nyrene Forbes-Mason, een actrice die 18 jaar ouder is dan hij. Riley, zoals hij dan wordt genoemd, wordt verliefd op haar en ze gaan met elkaar naar bed. Zonder dat hij het weet raakt ze in verwachting van hem en krijgt een zoon. Later trouwen ze met elkaar, maar nooit vergeten ze het leeftijdsverschil. Zeker voor Nyrene is dat iets wat ze altijd zal onthouden.
Riley heeft een moeder die dat kenmerk niet verdient, het is een heks van een vrouw die zijn vader onderdrukt en hem haat. Zij blijft een grote invloed tot haar dood, die zelfmoord lijkt, maar later blijkt dat ze is vermoord door haar man.
De roman speelt in de toneelwereld. Nyrene is actrice, Riley is acteur, maar het blijft wel achtergrond voor deze roman die in feite het verhaal van de romance tussen Nyrene en Riley is.

Bleke hemel - Edzard Mik (Amsterdam: Contact, 2007)

'Bleke hemel' is alweer de zesde roman van Edzard Mik (1960), de schrijver van 'De bouwmeester' (1995), 'Yak' (1996) of 'De wachters' (2004). 'Bleke hemel' is een tragedie gestoken in een actueel jasje. Om dit te benadrukken koos Mik als hoofdpersoon een gevierd acteur. Bertrand Barend schittert als Oedipus in de gelijknamige tragedie van Sophocles, maar is buiten het toneel ten prooi aan grote verwarring. Niet alleen twijfelt hij aan zijn artistieke prestaties, hij lijdt ook onder het gemis van zijn vriendin Anna, die voor een half jaar naar Afrika is vertrokken.
Bertrand schrijft haar een lange brief die de hele roman zal beslaan. Zijn brief aan Anna is een bekentenis en tegelijkertijd een verzoek tot begrip voor wat hem in haar afwezigheid is overkomen: ‘Lees mijn brief zoals je wilt, maar oordeel niet gelijk.’ Hij legt haar en daarmee zichzelf en ook de lezer uit hoe hij in handen is gevallen van jeugdvriend Bob.
Dat Bobs motieven om de vriendschapsbanden na zoveel jaren weer aan te halen niet zo zuiver zijn, ligt er van begin af aan dik bovenop. Bob is jaloers op het artistieke succes van zijn oude schoolkameraad en nog steeds verliefd op hun wederzijdse jeugdliefde Carina, die destijds de voorkeur gaf aan Barend. Nu woont ze al jaren in Bulgarije. Bob maakt Bertrand wijs dat hij stervende is en haalt hem over naar Bulgarije te gaan om er de Oedipus-tragedie op te voeren met de lokale bevolking. Natuurlijk arrangeert hij het zo dat Carina een rol krijgt in het toneelproject.
In Bulgarije wordt Bertrand slachtoffer van maffia-achtige praktijken, tijdens een toneelrepetitie valt er een dode, het lijk moet worden verborgen etc. De gepassioneerde verwarring van Bertrand wordt op den duur aanstellerij en de soap waarin hij verzeild is geraakt, een klucht.
We lezen een brief, maar de roman heeft niet de vorm van een brief, dus waarom deze kunstgreep?
Mik met zijn roman past absoluut in het project met zijn acteur als hoofdpersoon, maar ook dit boek overtuigt niet echt omdat de Bertrand een aanstellerige zeur is.

Paarden zijn ook varkens - Guido van Heulendonk (Amsterdam: de Arbeiderspers, 1995)

De acteur Eduard Bottelaer woont vlakbij Gent. Zijn vriendin Helena gaat naar New York. Zij vraagt Bottelaer of hij in die drie weken dat ze in Amerika is willekeurig voorwerpen wil verzamelen. Boris, de vriend van Helena, zal dat in New York ook doen, zodat er een synthese tussen beide steden ontstond. Als ze terugkomt zal ze de voorwerpen selecteren en transformeren tot kunst.
Bottelaer is hopeloos verliefd op haar en gaat dan ook serieus om met haar bizarre opdracht. Hij raakt verzeild in de meest onverwachte situaties.
Maar helaas, er komt een brief van Helena. Ze blijft nog even in Amerika en ze stopt met het project.
Paarden en varkens zijn heel verschillende dieren, maar toch hebben ze heel veel gemeenschappelijk. Dat geldt volgens de hoofdpersoon van dit boek ook voor mensen. Hij zegt dat alle mensen anders, maar toch hetzelfde zijn. Ze hebben namelijk dezelfde problemen, wensen, denkbeelden enzovoort. De auteur vergelijkt dus paarden met varkens en zo ook mensen met elkaar.
Eduard is acteur dus het boek past in het project, maar ik vond zelf de hoofdpersoon dermate vervelend en met zichzelf bezig dat ik niet door het boek heen gekomen ben.

Ruled Britannia – Harry Turtledove (New York: Great American Library, 2002)

Harry Turtledove is een meester in het schrijven van alternatieve geschiedenis en dit boek is geen uitzondering. Shakespeare speelt in dit boek een hoofdrol als een bescheiden toneelschrijver. Zijn Engeland is een Engeland dat veroverd is door het Spanje van Philip II. Leden van een ondergrondse verzetsbeweging nemen contact met hem op. Zij willen Elizabeth I weer op de troon hebben en vragen Shakespeare een stuk te schrijven over Boudicca, een oude Iceni koningin die in de 1e eeuw na Chr. tegen de Romeinen rebelleerde. Zij hopen dat het opvoeren van een dergelijk stuk ervoor zal zorgen dat het verzet tegen de Spanjaarden zo groeit dat Britannië vrij zal komen.
De Spanjaarden willlen ook dat Shakespeare een stuk schrijft, maar dan ter meerdere eer en glorie van Philip II en de Spaanse verovering van Britannië.
Een beetje historische kennis is wel handig bij het lezen van dit boek. Er wordt veel met namen gestrooid. Ook is wat kennis van de stukken van Shakespeare wel handig: ‘As you like it’ wordt ‘If you like it’. ‘Love’s labour won’ of ‘Love’s labour lost’?

Something rotten - Jasper Fforde (London: New English Library, 2004)

Literair agente Thursday Next is in staat door tijd en fictie te reizen en is op jacht naar een invloedrijke misdadiger die uit een roman is ontsnapt.
Het boek zelf is hilarisch. Bijzonder grappig om te lezen hoe Thursday de wereld van de fictie herstelt van vreemde elementen die in boeken komen binnenvallen.
Het is wel ingewikkeld. Hamlet komt uit zijn stuk om uit te vinden hoe de mensen in de echte wereld over hem denken. Thursdays echtgenoot Landen is in 1947 door de Goliath corporation verwijderd uit de wereld, waardoor hij dus nooit heeft bestaan. Thursday heeft overigens nog wel haar zoon Friday die nu twee jaar oud is. Thursday moet bij de Goliath corporation vragen om haar man te herstellen in de tijd.
Verder is er ook nog Yorrick Kaine die premier is, maar door Thursday ervan wordt verdacht een romanfiguur te zijn. Hij heeft diverse merkwaardige wetten gemaakt en heeft ervoor gezorgd dat het hele land anti-Deens is. Hij zorgt ervoor dat er diverse moordaanslagen op Thursday worden gepleegd.
Croquet is een enorm populaire sport in deze merkwaardige wereld en Thursday wordt ongewild de manager van de Swindon Mallets die de Croquet Superhoop Final moeten winnen teneinde Armageddon te voorkomen.
Draad kwijt? Ja, dat was ik ook na ongeveer de helft van het boek. Het is wel absoluut de moeite waard om te lezen. Jasper Fforde heeft een goed leesbare stijl, en het is heel makkelijk om sympathie voor Thursday te krijgen.
De theaterconnectie is heel duidelijk in dit boek. De titel Something rotten, komt uit Hamlet 'Something is rotten in the state of Denmark' overigens uitgesproken door Marcellus en niet door Hamlet zoals vaak wordt gezegd.

Een koninkrijk voor een moord - Josephine Tey (Amsterdam: Arbeiderspers, 1977)

Josephine Tey heeft vijf romans geschreven met Scotland Yard inspecteur Alan Grant. In deze roman, 'Een koninkrijk voor een moord'(The daughter of time) is Grant in het ziekenhuis opgenomen en probeert met hulp van vele boeken en vrienden die voor hem research doen de puzzel van Koning Richard III op te lossen. Het boek speelt in de jaren vijftig van de twintigste eeuw, geen laptop met internet dus voor Alan Grant.
Richard III was slechts twee jaar koning van Engeland (1483-1485) en werd beschuldigd van de moord op zijn twee neefjes, de prinsen in de Tower. Hij overleed in 1485 bij de slag van Bosworth en werd opgevolgd door Henry Tudor, die als Henry VII de troon besteeg. Door Tudorschrijvers onder andere Thomas More, werd hij omschreven als misvormd, hetgeen als bewijs werd gezien van een slecht karakter. Ook wordt hij als veel ouder voorgesteld dan hij in werkelijkheid was. In tegenwoordige tijd wordt dit als misleiding gezien. More maakte diepe indruk op William Shakespeare die zijn Richard III op diens geschiedenis van Engeland baseerde. Hij was 32 toen hij overleed, maar wordt in films gespeeld door veel oudere acteurs. Portretten laten een oudere man zien.
Er is een duidelijke theaterconnectie. Shakespeare's beeld van Richard III speelt een belangrijke rol in deze roman. Grants vriendin is actrice. De belangrijkste researcher voor Grant is de verloofde van een actrice.